Airpower Symposium 2017: technologie, vernieuwing en cyber

Hoe ziet de 5e generatie luchtmacht eruit en wat zijn de uitdagingen op de weg daar naartoe? Zo’n 350 bezoekers van Defensie, industrie en kennisinstituten hoorden gisteren op het Airpower Symposium hoe 9 sprekers daarover dachten. Behalve de technologische ontwikkelingen en broodnodige vernieuwingen zijn vooral ook cyber het personeel een zorg, zo bleek.

Commandant Luchtstrijdkrachten luitenant-generaal Dennis Luyt legt de transformatie naar de 5e generatie luchtmacht uit. (Foto: Ministerie van Defensie)

Het jaarlijkse Airpower Symposium (APS) vond net als in 2016 plaats op de vliegbasis Gilze-Rijen, het thuishonk van het Defensie Helikopter Commando. Sprekers op het APS waren er – uiteraard – van de Koninklijke Luchtmacht, zoals Commandant Luchtstrijdkrachten luitenant-generaal Dennis Luyt. “Waarom is een 5e generatie zo belangrijk, voor zowel huidige luchtmacht maar juist ook voor de andere krijgsmachtdelen?”

Rusland terug als supermacht
De luchtmacht kon tijdens gewapende inzet in de afgelopen decennia – vrijwel – ongehinderd gebruik maken van het luchtruim. Maar die dominantie staat onder grote druk door nieuwe – vooral Russische – ontwikkelingen zoals luchtverdedigingssystemen. Rusland is bezig om zijn positie als supermacht terug te winnen. Daarbij staat vast dat overige westerse luchtmachten afhankelijk zijn van ondersteuning van de Verenigde Staten. Dat bleek al tijdens de inzet in de oorlog op Balkan in 1999 en is sindsdien niet meer veranderd. Bovendien zijn de westerse investeringen in airpower alleen maar afgenomen.

Is de invoering van 5de generatie platformen zoals de F-35 dan voldoende om de uitdagingen in de nieuwe wereld het hoofd te bieden? Of is er meer voor nodig? Docent aan de Nederlandse Defensie Academie (NLDA) commodore prof. dr. Frans Osinga had een niet een heel optimistisch verhaal: hij schetste de situatie waarin wij nu leven en wat ons te wachten staat. “Daarbij moeten we op defensiegebied vooral afrekenen met de fouten van de afgelopen decennia.”

1 van de 2 F-16 vliegers die uitleg geeft over de inzet boven Irak en Syrië. (Foto: Ministerie van Defensie)

Niet fraai
De uitdagingen van het nieuwe normaal vormde het 2e dagthema, nauw verbonden met de 5e generatie. Want wat ís het nieuwe normaal van deze veranderende wereld? Ook daarover verhaalden sprekers. Dr. Elmar Hellendoorn (Universiteit van Utrecht, over conventionele afschrikking versus nucleaire) gaf eveneens aan dat het er “niet fraai uitziet”, en dat het westen en het oosten heel anders kijken naar – het dreigen met – de inzet van nucleaire middelen.

Vliegers kolonel Johan van Deventer en zijn jongere collega kapitein Ane verhaalden over hoe de inzet van de F-16 ging, bijvoorbeeld bij hun beider inzet boven Irak. Daarbij maakten ze duidelijk dat de F-16 binnen de mogelijkheden weliswaar goed is aangepast, maar met de Russische ontwikkelingen sommige missies, bijvoorbeeld boven Syrië, simpelweg niet kan uitvoeren.

Commandant KCT Jelte Groen beantwoordt vragen uit het publiek. (Foto: Ministerie van Defensie)

Paars en internationaal
Naast de luchtmacht was ook de landmacht ruim vertegenwoordigd op het APS met de Commandant Korps Commandotroepen kolonel Jelte Groen en brigadegeneraals prof. dr. Paul Ducheine (NLDA) en Hans Folmer, Commandant Defensie Cyber Commando. Cyber en alles wat daarmee samenhangt, bleek een regelmatig terugkerend onderwerp in de vragenronde en discussie die na iedere presentatie volgde. “Een hacker met een computer kan net zoveel schade veroorzaken als een gevechtseenheid”, aldus Ducheine.

Tot slot vertelde de Amerikaanse kolonel Brian Kravitz vanuit zijn ervaring bij het 363 Intelligence Surveillance & Reconnaissance Wing.

De wereld is dus onrustig en verandert snel. “Als luchtmacht moeten we mee veranderen”, lichtte luitenant-generaal Luyt die visie toe. Meer weten over het Air Power Symposium en de transformatie naar een 5e generatie luchtmacht? Lees dan de Vliegende Hollander van mei die binnenkort verschijnt.

19-05-2017 | Nieuwsbericht | Defensie.nl