Tagarchief: Dodenherdenking

Wat is de Nationale Herdenking?

Op 4 mei vindt elk jaar in Nederland de Nationale Herdenking plaats. Tijdens deze dodenherdenking worden om 20.00 uur in het hele land twee minuten stilte in acht genomen voor de Nederlandse oorlogsslachtoffers.

De herdenking op 4 mei bij het Nationaal Monument op de Dam en de bijeenkomst in de Nieuwe Kerk daar aan voorafgaand worden georganiseerd door het Nationaal Comité 4 en 5 mei. De aanwezigheid van het Staatshoofd, een vertegenwoordiging van de Staten-Generaal en van de Rijksministerraad, zijn een bevestiging van het nationale karakter van de herdenking.

GESCHIEDENIS NATIONALE HERDENKING

De Nationale Herdenking van Nederlanders die tijdens oorlogshandelingen zijn omgekomen, wordt al sinds 1947 op 4 mei gehouden. Maar tot 1988 verschilden de organisatoren, de plaatsen en tijdstippen waarop herdacht werd, wie daarbij aanwezig waren en wie er precies herdacht werden.
Pas met de oprichting van het Nationaal Comité 4 en 5 mei in 1987 kwam er rond 4 mei een grotere gezamenlijkheid en eenheid in de vormgeving van de Nationale Herdenking tot stand. Hieronder zijn de belangrijkste veranderingen schematisch weergegeven.

30 augustus 1945 Eerste plaatselijke herdenkingen van het voormalig verzet met stille tochten naar plaatsen waar mensen in WO II gefusilleerd zijn zoals op de Waalsdorpervlakte bij Den Haag, in de Kennemerduinen en bij kamp Vught

31 augustus 1945 Nationale gedenkdag met theaterspel op de verjaardag van koningin Wilhelmina in Olympisch Stadion Amsterdam

16 januari 1946 Besluit ministerraad om herdenking en viering bevrijding voortaan op 5 mei te houden; protest van oud-verzetsmensen die op 4 mei eerst willen herdenken;

voorjaar 1946 Regering gaat akkoord met richtlijnen van particuliere Commissie Nationale Herdenking 1940-1945 voor plaatselijke herdenkingen op 4 mei, met om 19.30 uur stille tochten, om 20.00 uur twee minuten stilte en vlaggen halfstok tot zonsondergang

3 mei 1946 Plaatselijke herdenkingen omdat 5 mei op zondag valt en daarom op 4 mei wordt gevierd

1947-1960 voorjaar Commissie Nationale Herdenking verspreidt jaarlijks door regering goedgekeurde richtlijnen voor de plaatselijke herdenkingen via de VNG

1947-1960 4 mei Commissie organiseert ’s middags Nationale Herdenking in Ridderzaal met cultureel karakter voor Corps Diplomatique; ’s avonds plaatselijke herdenkingen

1956 Onthulling Nationaal Monument op de Dam

1960 Op 4 mei: onthulling monument met Erelijst gevallenen 1940-1945 in hal Tweede Kamer

1961-1970 Herdenking in Ridderzaal voortaan een keer per vijf jaar

1961 Op 4 mei eerste gezamenlijke herdenking met Commissie Nationale Herdenking Militaire Gevallenen om 16.00 uur op de Dam, in aanwezigheid van de koningin en voorafgegaan door herdenkingsdiensten in kerken; uitbreiding memorandum met Nederlanders die na 1945 in dienst van het Koninkrijk gevallen zijn; dus ook Indië- en Koreaveteranen

1968 Besluit regering om herdenking altijd op 4 mei te houden, ongeacht dag van de week

1973 Fusies Commissies tot Comité Nationale Herdenking; afschaffing herdenking in de Ridderzaal

1974 Start bijdrage Scouting aan kranslegging Nationale Herdenking op de Dam

1986 Premier Lubbers dringt aan op fusie van afzonderlijke nationale comités voor 4 en 5 mei. Werkgroep krijgt opdracht te adviseren over nieuwe vormgeving herdenking en viering van de bevrijding

1987 Koninklijk Besluit tot instelling Nationaal Comité 4 en 5 mei, met leden op persoonlijke titel

1988 De scheiding tussen de Nationale Herdenking om 16.00 uur en de Amsterdamse herdenking om 20.00 uur wordt opgeheven. De Nationale Herdenking vindt voortaan om 20.00 uur op de Dam plaats

Bron:
Nationaal Comité 4 en 5 mei,
Nieuwe Prinsengracht 89, 1018 VR Amsterdam,
tel: 020-7183500; fax: 020-7183501, e-mail: info@4en5mei.nl; website: www.4en5mei.nl

In de media en live-verbinding met thuisfront

Na 8 weken in het gebied zijn we op de helft! Er waren weer verschillende van onze activiteiten in beeld. Zo verscheen in de Defensiekrant ‘Battlegroup in Litouwen ontplooit en traint’. Op de Facebookpagina van 43 Gemechaniseerde Brigade staat de post ‘Anti-Tank op de schietbaan’, met foto’s van een Fennek die wij in onze oefeningen gebruiken. En in het nieuwsbericht ‘Dodenherdenking in missiegebieden’ was te lezen hoe wij in Litouwen de oorlogsslachtoffers herdachten. Op dit moment zijn we aan de slag met een internationale oefening. Lees verder In de media en live-verbinding met thuisfront

Militairen herdenken van Tholen tot Tytsjerksteradiel

Traditiegetrouw is de krijgsmacht vanavond betrokken bij de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam. Commandant der Strijdkrachten generaal Tom Middendorp en zijn operationele commandanten leggen dan een krans voor hen, die sinds de Tweede Wereldoorlog, het leven lieten tijdens oorlogshandelingen en bij vredesmissies. Lees verder Militairen herdenken van Tholen tot Tytsjerksteradiel

Feestdagen in Somalië

Naast serieuze militaire zaken maak ik mij als SNR ook druk over allerlei feesten, partijen en bijeenkomsten die het hele contingent aangaan. 2 weken geleden hadden we Koningsdag (ze hebben het er nog over). Daarna was ik druk met 4 en 5 mei, Moederdag, EU Open Dag, 2 verjaardagen én de binnenkomst van 2 nieuwe leden. Lees verder Feestdagen in Somalië

Defensie herdenkt wereldwijd

Ze lieten het leven tijdens oorlogshandelingen en bij vredesmissies. Alle militairen en burgers die daarbij, sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, omkwamen zijn vandaag herdacht. Dat gebeurde niet alleen tijdens de traditionele plechtigheid op de Dam in Amsterdam, maar ook op talloze andere plekken, zowel in Nederland als in het buitenland. Lees verder Defensie herdenkt wereldwijd

Premier Rutte eert Amerikaanse gevallenen

Minister-president Mark Rutte en minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert hebben tijdens de jaarlijkse Memorial Day-herdenking in Margraten een krans gelegd. Sinds 1945 is deze Amerikaanse dodenherdenking op de zondag voor de laatste maandag in mei.

Foto: 13 Lichte Brigade
Foto: 13 Lichte Brigade

“Vele verhalen brengen ons hier vandaag samen. Verhalen van hoop, heroïek en offers, gedaan in de naam van vrijheid”, sprak premier Rutte. “Vrijheid is niet iets dat we vanzelfsprekend mogen achten. Het moet worden onderhouden, verdedigd en doorgegeven. Dat is onze taak. De gevallenen zullen niet vergeten worden. We zullen hun namen blijven uitspreken en hun verhalen blijven vertellen.”

Nazaten
Duizenden belangstellenden woonden de plechtigheid bij. Onder hen bevonden zich meer dan 100 nazaten van gesneuvelde Amerikaanse militairen. Zij hadden de gelegenheid om het graf van hun geliefde te bezoeken.

Foto: 13 Lichte Brigade
Foto: 13 Lichte Brigade

Bijdrage Defensie
4 F-16-jachtvliegtuigen van Vliegbasis Leeuwarden brachten eregroet boven de Amerikaanse begraafplaats . De F-16’s vlogen een zogenoemde missing man-formatie. Daarbij verlaat 1 van de vliegtuigen de formatie als symbool voor de gevallenen.

Daarnaast leverde de Koninklijke Landmacht een erewacht en kransdragers. Ook verzorgden landmachtmilitairen samen met de Koninklijke Marechaussee de beveiliging. De Koninklijke Militaire Kapel Johan Willem Friso verzorgde de muzikale omlijsting van de ceremonie.

Foto: 13 Lichte Brigade
Foto: 13 Lichte Brigade

Ereveld
In Margraten liggen 8.301 Amerikaanse militairen begraven die zijn omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op gedenkstenen staan nog eens 1.722 namen van vermiste Amerikanen. Al deze militairen kwamen om bij de bevrijding van Nederland of bij gevechten in Duitsland of België. Margraten is de enige Amerikaanse begraafplaats uit de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Het is 1 van de 25 overzeese Amerikaanse erevelden.

24-05-2015 | Nieuwsbericht | Defensie.nl

Defensie herdenkt

Natuurlijk was er vanavond de traditionele plechtigheid op de Dam in Amsterdam. Het was slechts een van de plekken waar alle militairen en burgers van het Koninkrijk der Nederlanden werden herdacht, die het leven lieten tijdens oorlogshandelingen en bij vredesmissies, sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Herdenkingen waren er niet alleen in Nederland, maar ook in het buitenland.

Foto: Ministerie van Defensie
Foto: Ministerie van Defensie

Namens de Rijksministerraad van het Koninkrijk legde onder andere minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert een krans. Namens de krijgsmacht legde Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp er ook een, samen met de 4

Foto: Ministerie van Defensie
Foto: Ministerie van Defensie

operationele commandanten. De Marinierskapel verzorgde de muziek, sergeant muzikant Jeroen Schippers speelde even voor 20.00 uur het Signaal Taptoe.

Bij de plechtigheid waren ook meer dan 20 WO-II-veteranen van de marine als eregasten. Zij vertegenwoordigden 5 jaar strijd van alle onderdelen van de zeestrijdkrachten: van vloot en Marine Luchtvaardienst tot aan het Korps Mariniers. Zij streden gedurende de hele Tweede Wereldoorlog vanuit Groot-Brittannië of in Nederlands-Indië tegen de bezetter.

Hennis op Ereveld Loenen
Hennis was eerder vandaag in de gemeente Apeldoorn. Ze sprak er op Ereveld Loenen, tijdens de herdenking van de bijna 4.000 oorlogsslachtoffers die daar hun laatste rustplaats vonden, onder wie de in 1919 geboren Anda Kerkhoven. Hennis vertelde het verhaal van deze vrouw, die voor de oorlog studeerde aan de Rijksuniversiteit in Groningen.

Hennis: “In het universiteitsblad bestempelde zij de Jodenvervolging door Hitler en de zijnen als ‘massa-krankzinnigheid’. Niet iedereen was hier blij mee. Maar ze ging door. ‘Wat niet mag, mag niet, welke prijs ook zij!’ Ook dit zijn haar woorden.”

Foto: Ministerie van Defensie
Foto: Ministerie van Defensie

Verraden
Na het uitbreken van de oorlog kwam Anda in het verzet terecht. “Al snel hield ze zich bezig met het helpen van talloze onderduikers en het vervalsen van papieren”, vervolgde Hennis. “Anda nam hiermee een groot risico. Dat wist ze. Maar ze ging door. Op 27 december 1944, om 8 uur ’s avonds, werd ze bij thuiskomst opgewacht door 4 zwaarbewapende soldaten van de Sicherheitsdienst. Het was pikdonker en ijskoud. Verraden.

Ze had net een 4-jarig Joods meisje naar een onderduikadres gebracht. In een ultieme reactie rende ze naar binnen en verstopte zich op de wc. Ze wist nog snel een lijst met onderduikadressen op te eten.” In het Scholtenhuis, de beruchte gevangenis in Groningen, werd ze op een gruwelijke manier gemarteld. Maar Anda bleef zwijgen en redde zo de levens van haar verzetsgenoten. Op 19 maart 1945 werd ze gefusilleerd, in het zicht van de bevrijding.

Anda ligt op Ereveld Loenen, net als de in Afghanistan gesneuvelde militairen Timo Smeehuijzen (2007), Dennis van Uhm (2008) en Mark Leijsen (2009). Hennis legde samen met Inspecteur-Generaal der Krijsmacht, teven Inspecteur der Veteranen, luitenant-generaal Bart Hoitink een krans.

Foto: Ministerie van Defensie
Foto: Ministerie van Defensie

Overgrootmoeder van Hennis
Hennis vertelde ook over haar overgrootmoeder Maaike Nouwen, die met haar man in de jaren ’20 een melkzaak runde. Haar man overleed jong en de melkzaak ging van de hand, want dit was voor een alleenstaande moeder niet vol te houden. “Om in het onderhoud van haar kinderen te kunnen blijven voorzien, startte ze een pension in hartje Amsterdam”, zei Hennis. “Tijdens de oorlog besloot ze onderdak te verlenen aan zij die dat nodig hadden. Op zolder. Omdat ze dit zo vanzelfsprekend vond. Ook zij werd verraden. Afgevoerd naar Vught en daarna Ravensbrück. Aldaar aan ontberingen overleden.”

Hennis vervolgde met een blik op het heden: “De wereld staat niet bepaald stil. De brandhaarden zijn groots. Er gaat geen dag voorbij zonder dat ergens in de wereld een oorlog woedt. Heb dus de moed om op te staan. Erken dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Maak duidelijk dat we moeten blijven bouwen aan onze vrijheid. In eigen land. En daarbuiten.” Meer lezen? Zie de volledige speech.

Militair Ereveld ‘Grebbeberg’ in Rhenen
Op het Militair Ereveld ‘Grebbeberg’ in Rhenen zijn alle militairen herdacht die sinds 1940, waar ook ter wereld, voor het Koninkrijk der Nederlanden zijn gevallen of omgekomen bij de uitvoering van de militaire dienst. De plechtigheid werd bijgewoond door prinses Margriet, Pieter van Vollenhoven, prins Pieter Christiaan en prinses Anita. Plaatsvervangend Commandant Landstrijdkrachten generaal-majoor Marc van Uhm trad op als gastheer.

Ongeveer 30 instanties legden na de 2 minuten stilte een krans waarna er een defilé volgde langs de ruim 800 graven. Voorafgaand aan de herdenking was er een stille tocht onder begeleiding van marechaussee en regionale politie. Militairen van 45 Pantserinfanteriebataljon ‘Regiment Infanterie Oranje Gelderland’ uit Havelte vormden bij het monument de erepost in een uniform uit 1939. Zij werden afgelost door collega’s van 11 Infanteriebataljon Garderegiment Grenadiers en Jagers uit Schaarsbergen. De Fanfare Bereden Wapens en de Christelijke Gemengde Zangvereniging ‘Eben Haëzer’ uit Rhenen leverden muzikale ondersteuning.

Foto: Ministerie van Defensie
Foto: Ministerie van Defensie

Canadese begraafplaats
Op de Canadese begraafplaats in Holten legden onder anderen Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp en Commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif een krans. Op de begraafplaats liggen 1.394 militairen, onder hen 1.355 uit Canada. Ze kwamen om het leven tijdens de bevrijding van Noord- en Oost-Nederland en net over de grens bij Groesbeek, tijdens de slag om het Reichswald. Het is de eerste grote herdenking in Holten, bijgewoond door meer dan 4.000 mensen, onder wie 60 Canadese veteranen, de Canadese premier Harper, prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven.

Foto: Ministerie van Defensie
Foto: Ministerie van Defensie

Kevin van de Rijdtplantsoen
Ook de 6 september 2009 in Uruzgan gesneuvelde korporaal Kevin van de Rijdt is op een bijzondere manier herdacht. In zijn geboorteplaats Venray draagt het plantsoen bij het Kerkpad sinds vandaag zijn naam. Het Kevin van de Rijdtplantsoen ligt bij de gedenktekens voor de gevallenen in de Tweede Wereldoorlog en het voormalig Nederlands-Indië.

Burgemeester Hans Gilissen van de Limburgse stad: “Het is 70 jaar geleden dat in Nederland de Tweede Wereldoorlog eindigde en het land begon aan de wederopbouw. In Europa is het sindsdien vrede, maar helaas is daarmee geen einde gekomen aan oorlog en strijd elders op de wereld. Nederlandse soldaten als Kevin van de Rijdt worden ingezet op het internationale strijdtoneel en kunnen daarbij om het leven komen. We blijven op 4 mei de doden herdenken en op 5 mei stilstaan bij het belang van vrede en veiligheid. Daarom is het is nu een mooi moment om een deel van het stadspark naar Kevin te vernoemen.”

Monument voor Ridder Van Bemmel
Ridder Militaire Willemsorde majoor Marco Kroon onthulde vanmiddag in het Woerdense Harmelen een monument. Hij deed dit ter nagedachtenis van Ridder Militaire Willems-Orde wachtmeester Cor van Bemmel, die 21 maart 1945 op 32-jarige leeftijd in Assen sneuvelde.

Hij ging in 1941 in het verzet en moest onderduiken. Na een tocht door verschillende landen arriveerde hij in februari 1944 in Engeland waar hij werd ontvangen door koningin Wilhelmina. Van Bemmel volgde een opleiding tot marconist en sprong begin oktober 1944 boven Drenthe. Hij verzorgde tot 21 maart 1945 uitzendingen met zijn zender. Toen leden van de Sicherheidsdienst (SD) zijn schuiladres bestormden om hem te arresteren raakte hij zwaar gewond en overleed enkele uren later. “Dit monument getuigt van de keuzes die Cor in zijn leven maakte. Keuzes die nog steeds respect afdwingen. Morgen vieren we wat hij voor ogen had – een vrij Nederland”, aldus Kroon. Volgens hem is oorlog tijdloos en heeft het vele gezichten. “Zo ook lang geleden. Het gezicht van een wachtmeester van de cavalerie, die alles in de waagschaal legt voor vrijheid. Het gezicht van de familie De Ruiter, bij wie hij een schuilplaats vindt. Oorlog toont de gezichten van de leden van de SD die hem daar weer uitslepen. En oorlog toont de gezichten van Assense burgers die verslagen toekijken hoe vader en moeder De Ruiter, met hun zonen en hun 10-jarige dochter worden afgevoerd. En hoe de wachtmeester voor dood naar buiten wordt gedragen.”

‘Missing Man’ formatie
De luchtmacht was, net als de andere krijgsmachtdelen, op meerdere plaatsen betrokken bij herdenkingen, zoals op voormalig vliegbasis Soesterberg. Daar werden, zoals elk jaar, de gevallenen van de militaire luchtvaart herdacht. Daarnaast ging de aandacht naar alle Nederlandse militairen en burgers die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar dan ook ter wereld zijn omgekomen sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. Nadat Commandant Luchtstrijdkrachten luitenant-generaal Sander Schnitger een krans had gelegd volgde 2 minuten stilte en vlogen 4 F-16’s een ‘Missing Man’ formatie over het monument der gevallenen.

In de omgeving van Vliegbasis Volkel waren luchtmachtmilitairen betrokken bij herdenkingen van oorlogsslachtoffers in Uden, Mill, St. Hubert en Odiliapeel.

Foto: Ministerie van Defensie
Foto: Ministerie van Defensie

Midden-Oosten
Nederlandse militairen zijn betrokken bij de meest uiteenlopende missies in de hele wereld. Ook daar werd aandacht besteed aan Dodenherdenking. Dat gebeurde bijvoorbeeld in Mali, in Afghanistan, aan boord van Zr. Ms. Johan de Witt en bij het F-16-detachement in het Midden-Oosten dat met 6 F-16’s, plus 2 reserve, bijdraagt aan de internationale strijd tegen terreurorganisatie ISIS. De dominee las het gedicht ‘gebed van een vlieger’ voor, van de Canadese officier E.R Davey. Hij werd in WOII uit de wrakstukken van zijn toestel gehaald, waarna in zijn kleding het gedicht in zijn eigen handschrift werd gevonden. Aansluitend volgden 2 minuten stilte en het Wilhelmus.

Foto: Ministerie van Defensie
Foto: Ministerie van Defensie

Mali
Op kamp Castor in het Malinese Gao, stonden militairen van 4 krijgsmachtdelen schouder aan schouder aangetreden bij de vlaggenmasten. Een eregroet, het signaal Taptoe klinkt waarna het vervolgens 2 minuten stil

Foto: Ministerie van Defensie
Foto: Ministerie van Defensie

is. Waar normaal ook de vlaggen van de Verenigde Naties, Denemarken en Mali hangen, is dat vandaag alleen die van Nederland, halfstok. In Mali gingen de gedachten naar afgelopen 17 maart, toen kapitein René Zeetsen en eerste luitenant Ernst Mollinger met hun Apache verongelukten. “Zij waren tot voor kort nog onder ons, maar ook zij betaalden de prijs. We herdenken hen, opdat wij voor altijd koesteren waarvoor zij streden en stierven”, sprak humanistisch raadsman luitenant-ter-zee Gösta Huijs.

Afghanistan
Op Camp Dutch Mountain in het Noord-Afghaanse Mazar-e-Sharif luisterden militairen naar toespraken van onder anderen de Nederlandse ambassadeur in Afghanistan Henk-Jan Bakker en aalmoezenier Bas Bakker. Nederlandse militairen zijn naar zowel Mazar-e-Sharif als Kabul uitgezonden voor missie Resolute Support. Deze is bedoeld om Afghaanse strijdkrachten te trainen, te assisteren en te adviseren.

Aan boord van Zr. Ms Johan de Witt speelde zich een herdenkingsplechtigheid af op zee. Het schip vaart momenteel voor de antipiraterijmissie Atalanta in de wateren rond Somalië.

Foto: Ministerie van Defensie
Foto: Ministerie van Defensie

Den Helder
Ook dichter bij huis was de zeemacht volop betrokken bij herdenkingen. Neem Den Helder. Bij het monument ‘Voor hen die vielen’ herdacht de marine alle gevallen militairen van de zeemacht en van het koopvaardijpersoneel. Een gewapende wacht, deputaties van marine-eenheden en de Marinierskapel verzorgden de ceremoniële plechtigheid. In de marinestad zijn tevens de bemanningsleden van de Onderzeedienst herdacht, die tijdens de Tweede Wereldoorlog op zee sneuvelden. Dat gebeurde bij het ‘Monument voor de Gevallenen van de Onderzeedienst’. De marine verloor in de Tweede Wereldoorlog 7 onderzeeboten. Hr. Ms. O-13 is nooit gevonden. Voor de medewerkers van de Rijkswerf, omgekomen tijdens de bombardementen in bezettingstijd, is vandaag op de Rijkswerf een monument onthuld.

Foto: Ministerie van Defensie
Foto: Ministerie van Defensie

Rotterdam
In Rotterdam waren meerdere herdenkingen met militaire betrokkenheid, onder meer op de Algemene Begraafplaats Crooswijk en op het Stadhuisplein. Op Crooswijk vormden steeds 2 mariniers een gewapende wacht bij de monumenten waar een krans werd gelegd: het Erehof van het Verzet, het Korea Monument, het Indiëmonument, het Burgermonument, het Geallieerden Monument en het Militaire Erehof. Bij die laatste legde de commandant van het Korps Mariniers brigadegeneraal der mariniers Richard Oppelaar een krans.

Op het Stadhuisplein is namens het Korps Mariniers bij het monument een krans gelegd. Bij de herdenking vormden mariniers, oud-mariniers en leden van de Rotterdamsche Studenten Schietvereniging ‘De Schutterij’ een erehaag. Voorafgaand aan de herdenking was er een stille tocht vanaf de Laurenskerk.

Curaçao
Zowel bij het Vrijheidsmonument aan het Waaigat als op de militaire begraafplaats, werd op Curaçao herdacht dat vrijheid een groot goed is. Ook hier was het 2 minuten stil. Krijgsmacht aalmoezenier Tom van Vilsteren: “Vele mensen hebben hun leven gelaten in de strijd voor vrijheid en vrede. In de slavernij, dwangarbeid, in het verzet, in de gewapende strijd tegen de onderdrukker, de vijand, en vele anderen werden uitgehongerd en uitgemoord. Wij willen denken aan hen die vielen voor het ideaal van de vrijheid want hun naam levend houden, betekent dat zij niet vergeten worden.”


 

Documenten

04-05-2015 | Nieuwsbericht | Defensie.nl

Krijgsmacht herdenkt wereldwijd gevallenen

Kransen, bloemen, stilte, herinneringen aan verloren dierbaren en soms een traan. Het indringende trompetgeluid van het Taptoe-signaal bezorgt menigeen kippenvel. Vandaag zijn niet alleen in Nederland, maar ook in het buitenland, alle militairen en burgers van het Koninkrijk der Nederlanden herdacht die het leven lieten tijdens oorlogshandelingen en bij vredesmissies, sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

Mazar-e-Sharif | Foto: Ministerie van Defensie
Mazar-e-Sharif | Foto: Ministerie van Defensie

Zo was er vanavond de traditionele plechtigheid op de Dam in Amsterdam, bijgewoond door meer dan 20.000 belangstellenden, onder wie minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert. Namens de rijksministerraad plaatsten premier Mark Rutte en staatssecretaris Martin van Rijn van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een krans.

Namens de krijgsmacht
Commandant der Strijdkrachten generaal Tom Middendorp en zijn 4 operationele commandanten deden hetzelfde, maar dan namens de krijgsmacht. Landmachtsergeant Richard Visser speelde het Tatoe-signaal. Een ceremoniële rol was er niet alleen voor hem. Militairen en oudgedienden uit de hele Defensieorganisatie verzorgden het ceremonieel, van erehaag tot kranswacht.

Homomonument
In Amsterdam waren er herdenkingen op meerdere plaatsen. Zo ook aan de Westermarkt waar het Homomonument staat. Meer dan 600 aanwezigen herdachten hen die werden, maar ook nu nog worden vervolgd om hun seksuele geaardheid. De Stichting Homoseksualiteit en Krijgsmacht was een van de organisatoren. Namens de stichting werd een krans gelegd.

Grebbeberg
Op vele plekken leverden militairen een bijdrage aan de talloze herdenkingen. Zo ook op het Militair Ereveld Grebbeberg in Rhenen. Hier herdacht de krijgsmacht alle militairen, die sinds 1940 wereldwijd zijn omgekomen bij de uitvoering van de militaire dienst voor het Koninkrijk der Nederlanden. Op de Grebbeberg is in de meidagen van 1940 zwaar gevochten. Honderden militairen, in die dagen gesneuveld, liggen er begraven. De herdenking werd bijgewoond door prinses Margriet, Pieter van Vollenhoven en hun zoon prins Pieter-Christiaan. Kolonel Mike Calmeijer Meijburg was er namens Inspecteur-Generaal der krijgsmacht luitenant-generaal der mariniers Ton van Ede.

Ereveld Loenen
Van Ede legde tijdens de herdenking van de slachtoffers een krans op het ereveld Loenen. Hij deed dit namens het Ministerie van Defensie en de Nederlandse strijdkrachten. Op het ereveld Loenen liggen 3882 oorlogsslachtoffers begraven. Militairen en burgers: mannen, vrouwen en kinderen die op verschillende plaatsen en onder verschillende omstandigheden sinds 9 mei 1940 omkwamen.

Rotterdam
Net als in Amsterdam kende ook Rotterdam meerdere herdenkingen met militaire betrokkenheid, onder meer op de Algemene Begraafplaats Crooswijk en bij het monument van Zadkine op het Plein 1940. Op Crooswijk vormden steeds 2 mariniers een gewapende wacht bij monumenten waar een krans werd gelegd: het Erehof van het Verzet, het Korea Monument, het Indiëmonument, het Burgermonument, het Geallieerden Monument en het Militaire Erehof. Bij die laatste legde de commandant van het Korps Mariniers een krans. Militairen van de School Verbindingstroepen Koninklijke Landmacht vulden hier de gewapende wacht aan.

Bij het monument van Zadkine, waar namens het Korps Mariniers een krans werd gelegd, vormden onder anderen mariniers en hun oud collega’s een erehaag. De marinierskapel verzorgde de muziek tijdens de herdenkingsplechtigheid. Hieraan vooraf ging een stille tocht vanaf de Laurenskerk.

Den Helder | Foto: Ministerie van Defensie
Den Helder | Foto: Ministerie van Defensie

Den Helder
De Koninklijke Marine herdacht in Den Helder alle gevallen militairen van de zeemacht en van het koopvaardij-personeel. Een gewapende wacht, deputaties van marine-eenheden en de Marinierskapel verzorgden de ceremoniële plechtigheid bij het monument ‘Voor hen die vielen’. Namens de Commandant der Strijdkrachten en de Koninklijke Marine legden Commandant Zeestrijdkrachten vice-admiraal Matthieu Borsboom en de Souschef Internationale Militaire Samenwerking brigadegeneraal Toine Beukering een krans.

In Den Helder werden tevens de bemanningsleden van de Onderzeedienst die tijdens de Tweede Wereldoorlog op zee sneuvelden herdacht. Dat gebeurde bij het ‘Monument voor de Gevallenen van de Onderzeedienst’. De marine verloor in de Tweede Wereldoorlog 7 onderzeeboten. Hr. Ms. O-13 is nooit gevonden. Ook veel medewerkers van de Rijkswerf, omgekomen tijdens bombardementen in de bezettingstijd, zijn niet vergeten.

Mazar-e-Sharif | Foto: Ministerie van Defensie
Mazar-e-Sharif | Foto: Ministerie van Defensie

Mazar-e-Sharif (Noord-Afghanistan)
Op Mazar-e-Sharif, waar de luchtmacht met F-16’s onder meer grondtroepen beschermt, waren toespraken, werd een krans gelegd, schalde het taptoe-signaal en was het vervolgens 2 minuten doodstil. Daarna klonk het Wilhelmus. Uiteraard ging er speciale aandacht uit naar de gesneuvelde of op andere wijze in Afghanistan omgekomen collega’s.

Mali
Op Kamp Castor in het Malinese

Mali | Foto: Ministerie van Defensie
Mali | Foto: Ministerie van Defensie

Gao, waar Nederlandse militairen zitten omdat zij deel uitmaken van de VN-vredesmacht in het land, werd op gepaste wijze stil gestaan bij Dodenherdenking. De militairen namen onder meer 2 minuten stilte in acht. De aalmoezenier leidde de herdenking in.

Soesterberg
Het was slechts een greep uit de vele herdenkingsactiviteiten met militaire betrokkenheid. Want natuurlijk verzorgden F-16’s weer een missing man formation bij het inmiddels vernieuwde monument in Soesterberg ter nagedachtenis aan alle slachtoffers van de militaire luchtvaart. En uiteraard was de Defensie ook vertegenwoordigd bij de herdenking op de Waalsdorpervlakte.

Zr.Ms. Evertsen | Foto: Ministerie van Defensie
Zr.Ms. Evertsen | Foto: Ministerie van Defensie

Op zee
Aan boord van Zr. Ms. Evertsen speelde zich een herdenkings-plechtigheid af op zee. Het schip vaart momenteel voor de antipiraterijmissie Ocean Shield in de wateren rond Somalië. Op volle zee was er ook een herdenkingsplechtigheid aan boord van Zr. Ms. De Zeven Provinciën, sinds vanmiddag op weg richting Oost-Afrika om piraterij te bestrijden.

Münster | Foto: Ministerie van Defensie
Münster | Foto: Ministerie van Defensie

Münster
Nederlandse en Duitse militairen van het hoofdkwartier in Münster plaatsten samen een krans op ereveld ‘Heger Friedhof’ in het Duitse Osnabrück. Er liggen 393 Nederlanders, tijdens de Tweede Wereldoorlog omgekomen in gevangenschap of in een werkkamp. 140 mensen zijn nooit meer gevonden. Hun namen staan gegraveerd in het monument op de begraafplaats.

Bemanningsleden
In de gemeente Gorsel is, in het bijzijn van krijgsmachtvertegenwoordigers, een monument onthuld ter nagedachtenis aan de 7 bemanningsleden van een lancaster, die omkwamen na een bombardement op het Duitse Hannover. En in Moskou ondersteunden een militaire hoornblazer en een tamboer een herdenkingsceremonie op een Nederlands kerkhof.

Curaçao| Foto: Ministerie van Defensie
Curaçao| Foto: Ministerie van Defensie

Curaçao
Zowel bij het Vrijheidsmonument aan het Waaigat als op de militaire begraafplaats, werd op Curaçao herdacht dat vrijheid een groot goed is. Ook hier was het 2 minuten stil. Vlootaalmoezenier Frans Kerklaan: “We herdenken in de eerste plaats hen, die in de Tweede Wereldoorlog het leven hebben gelaten voor de vrijheid, waar ook ter wereld. Niet alleen op de stranden van Normandië of op de executieplaats op de Waalsdorpervlakte, maar ook in de golven van de Caribische Zee.”

04-05-2014 | Nieuwsbericht | Defensie.nl.

Oorlogsmonument Wildervank gestolen

Het oorlogsmonument van Wildervank - Foto- Gemeente VeendamOnbekenden hebben in de nacht van donderdag op vrijdag in het Groningse Wildervank een monument voor oorlogs- en terreurslachtoffers gestolen. De gemeente Veendam heeft dat bekendgemaakt.

Het bronzen beeld, dat een afmeting heeft van 1,3 bij 2,5 meter, blijkt met de grof geweld van de sokkel te zijn gehaald. Het monument is gemaakt door beeldhouwer Wladimir de Vries uit Groningen. Op de sokkel staat de tekst: “een volk in zijn verzet tot eenheid saamgebonden heeft in de stille strijd zijn vrijheid weergevonden”.

De gemeente spreekt van een “laffe daad” en heeft aangifte van diefstal gedaan. De politie heeft inmiddels een onderzoek ingesteld.

Het monument werd op 13 april 1949 onthuld en opgericht ter nagedachtenis van de oorlogsslachtoffers in bezettingstijd. De afgelopen vierenzestig jaar stond het beeld in Wildervank en speelde het steeds een belangrijke rol tijdens de Dodenherdenking op 4 mei. Bert Wierenga, wethouder in Veendam:

Het is echt verschrikkelijk wat hier gebeurd is. Dit beeld herinnert aan een belangrijke periode in onze geschiedenis, een van onderdrukking en geweld. Er zijn slachtoffers gevallen die met dit monument een plek in de samenleving hebben gehouden, waarmee hun heldendaden en slachtofferschap blijvend worden herdacht. Dit betekent veel voor de inwoners van Wildervank.

via Oorlogsmonument Wildervank gestolen – Historiek.

“Op de Dam voelde ik de druk op mijn schouders”

Het verhaal van:

Peter van Uhm

Op 4 mei sprak generaal b.d. Van Uhm op de Dam tijdens Dodenherdenkening over saamhorigheid. Zijn speech zorgde voor veel positieve reacties. Op het blog van Veteranendag staan we deze maand stil bij het verhaal van Van Uhm. Hoe bereidde hij zich voor op zijn speech? En welke reacties kreeg hij van andere veteranen? Met Van Uhm kijken we ook vooruit naar Veteranendag op 29 juni in Den Haag.

“Het applaus op de Dam na mijn speech drong niet direct tot mij door. Ik was heel erg geconcentreerd. Ik wilde dat alles goed zou gaan. Ik ben teruggelopen naar mijn plek en met een diepe zucht constateerde ik dat alles goed was gegaan. Iemand naast mij attendeerde mij op het applaus. Dat schijnt heel bijzonder te zijn. Het eerste applaus op de Dam was voor Koningin Beatrix, omdat ze terugkwam nadat de Damschreeuwer voor paniek had gezorgd. De tweede keer was na mijn speech.

Voor mij was het een moeilijke speech. Er stonden duizenden mensen op de Dam. En miljoenen mensen keken mee op de televisie. Het was mijn persoonlijke verhaal over het verlies van mijn zoon. Ik voelde de druk op mijn schouders en het was niet gemakkelijk om te spreken. De speech ging over mijn gezin, maar ik wilde ook dat elke Nederlander er zich in zou herkennen. Respect tonen voor de Nederlandse slachtoffers was natuurlijk ook een belangrijk element uit de speech. Ik heb daarbij geprobeerd om iedereen recht te doen.

Het mooiste compliment kreeg ik van een oude heer van het Nederlands Auschwitz comité. Naar aanleiding van mijn stuk over de Tweede Wereldoorlog, zei hij: “Mag ik u bedanken. U heeft ons gevoel zo mooi verwoord’. Na die woorden kreeg ik overal kippenvel. Dat compliment zal ik niet snel vergeten.

Voor mij betekent het ook veel dat ik veteraan ben. Dat gevoel verandert niet nu ik mijn uniform heb uitgetrokken. Aan de jonge veteranen van nu wil ik meegeven om goed voor elkaar te zorgen. Wees trots op het goede werk dat je gedaan hebt en zorg ook dat je in contact blijft met je maten. Bij een klein percentage gaat het bij terugkomst na een missie mis. Blijf daarom aan je maten vragen hoe het met ze gaat. Een mooie en makkelijke manier om elkaar te blijven ontmoeten is bijvoorbeeld op Veteranendag.

Veteranendag is fantastisch en een echt fenomeen geworden. Ik kan me nog herinneren dat ik voor beroepsmoordenaar werd uitgemaakt als ik in uniform over straat liep. Die tijden zijn voorbij. Extra speciaal is dit jaar natuurlijk het feit dat koning Willem-Alexander aanwezig is. Hij heeft een goede band met veteranen. Toen ik in 2011 met hem samen op Veteranendag stond zag ik dat hij met plezier in contact komt met veteranen.

Nu ik niet meer bij Defensie werk zet ik me op andere manieren in. Zo ben ik ambassadeur voor Stichting Hulphond. Ook zit ik in de Raad van Toezicht van natuurpark de Hoge Veluwe. Ik verveel me absoluut niet, maar ik mis sommige dingen natuurlijk wel. Ik mis vooral de mensen. Bij Defensie werken fantastische mensen. De loyaliteit is groot en de kameraadschap is goed. Je maakt samen heftige dingen mee en dat zorgt voor een goede band.”

via Peter van Uhm « Nederlandse Veteranendag.